|
| |
|
| |
|
|
|
Opgepoetst | 3-8-2026
Niet bij sport alleen
Er is niks mis met enthousiast aan fitness of bodybuilding doen. Maar als je obsessie voor de sport zo groot wordt dat je leven buiten de sportschool praktisch ophoudt te bestaan, dan doe jezelf tekort. Je verspeelt een van de kostbaarste dingen in een mensenleven.
Je bent bezeten van je sport. Je denkt aan niets anders dan aan het halen van dat vetpercentage van vijf procent of die honderdzestig kilo die je op de bank wilt hebben. Je brengt zoveel tijd door in de gym, dat je nauwelijks nog tijd tijd hebt voor je vrienden. Je eet thuis apart, omdat de maaltijden van je huisgenoten niet voldoen aan de eisen die jij aan je voeding stelt. Al je gesprekken gaan over training, voeding en suppletie.
En als je voor de vierde keer deze maand Pumping Iron op je laptop bekijkt, dan snap je helemaal waarom Arnold Schwarzenegger niet naar de begrafenis van zijn vader kwam. Hij moest toch trainen?
Als je jezelf in die beschrijving herkent, dan ben je misschien niet op een gezonde manier met je sport bezig. Je slaat door. Als je alle andere facetten van je leven verwaarloost die niets met je sport van doen hebben, pleeg je mentaal roofbouw op jezelf. Je riskeert een burnout. Bovendien ben je hard op weg om doodongelukkig te worden. En dat dat zeggen we niet zomaar. We baseren ons op degelijke wetenschappelijke studies, zoals die van de Amerikaanse psycholoog Dan Gilbert.
Gelukspsychologie
Gilbert is verbonden aan de universiteit van Harvard. Hij schreef het boek Stumbling on Happiness. Hij bestudeert al jaren de psychologie van gelukkig zijn.
Gilbert is een uitstekende spreker. Je kunt op YouTube registraties van zijn performances vinden. href="https://www.youtube.com/watch?v=4q1dgn_C0AU" target="you">Deze en deze kunnen we je warm aanbevelen.
Eén van de belangrijkste dingen Gilbert en zijn collega's de afgelopen jaren hebben ontdekt is dat we allemaal, of we nu verslingerd zijn aan bodybuilding en fitness of niet, niet goed kunnen inschatten wat ons nou eigenlijk gelukkig maakt.
We hebben de neiging om geluk te zien als een prijs of een beloning. We moeten belangrijke wedstrijden winnen om gelukkig te zijn, denken we. We moeten prijzen winnen. We moeten overtollige kilo's vet verliezen. We moeten een aantrekkelijke en lieve partner vinden en dan zullen we gelukkig zijn. We moeten een goede... Affijn, je snapt het wel.
Geluk is niet...
Maar uit onderzoek blijkt dat de vork anders aan de steel steekt. De dingen waarvan we denken dat die ons gelukkig maken doen dat vaak helemaal niet. Of maar een beetje. Geld is daar een mooi voorbeeld van. Geld maakt maar een beetje gelukkig, rapporteerden Engelse psychologen in 2010.
Inderdaad, als je geen stuiver hebt om je gluteus maximus te krabben, word je gelukkiger als je inkomen naar modale hoogte stijgt. Maar zodra je een inkomen hebt waarvan je redelijk rond kunt komen, voegt nog meer geld op je bankrekening maar een minuscuul beetje levensgeluk toe.
Een ander voorbeeld is luieren. Als we harder moeten werken dan goed voor ons is, worden we gelukkiger als we af en toe mogen nietsdoen. Maar wekenlang in een vakantieparadijs omringd door alle mogelijke luxe geen fluit uitvoeren, maakt net zo gelukkig als - schrik niet - werken. En ook het realiseren van een geweldig beestenlichaam maakt niet gelukkig. (Dit voorbeeld is van ons, niet van Gilbert.)
Waarom we verkeerd inschatten wat ons gelukkig maakt, komt omdat ons voorstellingsvermogen wel goed, maar niet overdreven goed is. Door onze verbeeldingskracht kunnen we ons voorstellen hoe het is om net zo'n geweldige fysiek als Dennis Wolf of Kai Greene te hebben.
Maar die verbeeldingskracht is ook weer niet zo goed dat die voorstelling ook echt klopt. In onze voorstelling filteren we allerlei details weg, waarmee de echte Dennis Wolf en Kai Greene elke dag te maken hebben. Of we realiseren ons niet dat we een prijs voor het bereiken van ons ideaal moeten betalen en dat die prijs ons levensgeluk in de weg gaat zitten.
Eenzaamheid
Een van de grootste studies naar geluk is de Grant Study van de psycholoog en emeritus-hoogleraar George Vaillant. Vaillant, die net als Gilbert is verbonden aan de universiteit van Harvard, volgt al sinds de tweede wereldoorlog een groep mannen die tijdens de oorlogsjaren studeerde in Harvard. Een uitgebreid artikel over wat Vaillants onderzoek over geluk aan het licht bracht vind je hier.
Volgens Vaillant is er niks mis is met op z'n tijd aan jezelf denken. Maar, zo ontdekte hij, een puur egoïstische levensstijl staat uiteindelijk geluk in de weg. "Mensen die alleen aan zichzelf denken, leiden een eenzaam leven", zei Vaillant in een interview. "Mensen die geven, gaan relaties aan en zijn gelukkiger."
Alledaags
De meeste van de grote dingen we in ons leven najagen maken ons dus niet gelukkig, hebben psychologen als Gilbert ontdekt. Zelfs jong zijn of er goed uitzien maken niet gelukkig, vertelt de Amerikaanse psycholoog Jennifer Aaker van de universiteit van Stanford in deze video.
Wat wel gelukkig maakt zijn gewone, alledaagse dingen. Alles wat je leuk vindt en wat je samen doet met vrienden, maakt je gelukkig. Net als naar muziek luisteren, buiten rondlopen, humor, een goede en liefdevolle relatie of jezelf inzetten voor iemand anders. Eigenlijk alles wat in het gedrang komt als je obsessief bezig bent met je sport.
Eigen Kracht, 19 juni 2015.