Spinozaprijs voor Willem de Vos

Resource, 5 juni 2003

Microbioloog prof. Willem de Vos krijgt de Spinozaprijs voor zijn 'baanbrekende onderzoek naar de bijdrage van micro-organismen aan ons voedsel en onze gezondheid'. De prijs - anderhalf miljoen euro - wordt in november uitgereikt door minister Ronald Plasterk. De Vos is na prof. Marcel Dicke de tweede Wageningse onderzoeker die deze 'Nederlandse Nobelprijs' ontvangt.

De Spinozapremie wordt jaarlijks uitgereikt aan onderzoekers die tot de wetenschappelijke top behoren in Nederland. De andere gelauwerden zijn dit jaar kinderneurologe Marjo van der Knaap (Vrije Universiteit), letterkundige Joep Leerssen (Universiteit van Amsterdam) en natuurkundige Theo Rasing (Radboud Universiteit).

De Vos wil de prijs gebruiken voor onderzoek naar de erfelijke eigenschappen van micro-organismen in het menselijk darmsysteem. 'We willen meer weten over de relatie tussen darmbacterien en gezondheid.' De Vos zoekt naar nieuwe manieren om vast te stellen van welke darmstoornissen mensen last hebben.

De microbioloog heeft jaren geleden voor het Nederlands Instituut voor Zuivelonderzoek gewerkt, waar hij ontdekte hoe melkzuurbacterien met elkaar communiceren met speciale peptiden. Hij ontwikkelde manieren om de rijping en de houdbaarheid van kaas te bevorderen, die inmiddels breed worden toegepast. 'Toen werkte ik voor de industrie, dat was een jeugdzonde', zegt De Vos, die sinds vorig jaar in deeltijd als distinguished professor verbonden is aan Helsingin Yliopisto, de universiteit van Helsinki.

De Vos heeft vastgesteld dat elk mens een unieke combinatie van darmbacterien bij zich draagt, en dat die samenstelling ook genetisch bepaald is. Hij denkt dat betere behandeling van ziekten mogelijk is als vastgesteld wordt welke darmbacteriën voor welke ziektebeelden zorgen.

Bij het onderzoek maken De Vos en zijn team gebruik van de verbeterde petrischaal: microchips met miljoenen kleine kamertjes waarin kleine hoeveelheden micro-organismen of menselijke cellen kunnen worden gekweekt. De Vos is houder van 25 patenten of patentaanvragen, hij schreef mee aan meer dan 350 publicaties en ongeveer 50 hoofdstukken in boeken, en begeleidde tot nu toe bijna 75 promovendi.

Rector Martin Kropff, bij de bekendmaking aanwezig, reageerde verguld: 'Vorig jaar de eerste Spinozapremie voor Wageningen Universiteit en nu de tweede. Dit zet Wageningen definitief op de Nederlandse wetenschappelijke kwaliteitskaart. Wijzelf wisten dat natuurlijk al, maar ik hoef het nu niet meer uit te leggen.'

<<< Terug naar column