Brief Wageningen UR aan wethouder
Verstuurd op 26.10.2009

Geachte mevrouw Kroes,

Hartelijk dank voor uw attendering op de motie die mogelijk op maandag 26 oktober in de gemeenteraad in stemming wordt gebracht. Gaarne gaan wij in op uw verzoek om een korte reactie.

Het verbaast ons dat de activiteiten die Wageningen University (onderdeel van Wageningen University en Research centre) samen met de stichting Utopa en de daaraan gerealeerde stichting Het Depot op een zo negatieve wijze worden beoordeeld.

Wageningen University was en is van mening dat door de samenwerking met de eerder genoemde stichtingen een voor de gemeente Wageningen en haar inwoners een ontwikkeling in gang is gezet die het gebied rondom ons klein arboretum een aanzienlijke meerwaarde geven. Het biedt kansen om Wageningen nationaal nadrukkeljk op de kaart te blijven zetten met de unieke combinatie van beeldende kunst en cultuur, cultuurhistorie en natuur, met ruimte voor educatieve activiteiten.

Door het beheer van het Klein Arboretum te koppelen aan de ontwikkeling van Het Depot, het Hinkeloord Arboretum en de nieuwe plannen rondom het Botanisch Centrum en het voormalige Plantkunde gebouw wordt de uitstraling van dit gebied versterkt en wordt de collectie en architectuur van de Springertuin en de Baas Beckingtuin veilig gesteld. De ontwikkeling is nog maar net begonnen, en wij hopen dat deze tijd krijgt om zich te bewijzen en kan rekenen op de steun van uw gemeente.

In de motie en de berichtgeving in de media wordt de suggestie gewekt dat het Dreijenarboretum een stadspark was en daarbij openbaar gebied en bezit. Dat is niet waar, het is vanaf het begin, eind 19e eeuw, een zeer hoogwaardige (proef)tuin met bijzondere collecties en kent daarmee een rijke geschiedenis. Het Dreijenarboretum en het gebied eromheen is eigendom van Wageningen University. Het gehele gebied (incl. het Arboretum) was en is in gebruik ten behoeve van onderzoek en onderwijs. Dat het min of meer vrij toegankelijk was doet daaraan niets af.

Nu Wageningen University zich geleidelijk concentreert op Wageningen Campus moet voor het gebied een nieuwe functie worden gevonden. Daarover is – naar onze mening - een goed overleg op gang gekomen met de gemeente. Over de eerste resultaten van dat proces is al een keer informeel met uw gemeenteraad gesproken. Een open proces overigens dat mede door de ontvangen reacties van burgers, betrokken ambtenaren, politiek en bestuur nog steeds leidt tot een verdere ontwikkeling van het stedenbouwkundig plan. Het lijkt ons verstandig om te zijner tijd het eindproduct van een integraal politiek oordeel te voorzien en niet nu op onderdelen een voorschot nemen op de beraadslagingen en besluitvorming die begin 2010 zullen plaatsvinden.

De collectie in het voornoemde arboretum heeft - zo blijkt uit een zorgvuldige navraag van onze Plant Sciences Group - geen functie meer voor onderwijs en onderzoek. Voor Wageningen University was dat gegeven aanleiding om zich te bezinnen op de toekomst van ons cultuurhistorisch erfgoed. Wij hebben - tijdens die bezinning - goede nota genomen van de nadrukkelijke wens om het arboretum te bewaren en veilig te stellen. Wij hebben het gemeentebestuur met enige regelmaat op de hoogte gehouden van de ontwikkelingen en wij hebben ook tijdens bijeenkomsten met omwonenden onze ideeën geventileerd en bediscussieerd.

In stichting Utopa en stichting Het Depot heeft Wageningen University partners gevonden die niet alleen de toekomst van het betreffende arboretum veilig stellen, maar die ook de publieksfunctie van het gebied willen helpen versterken en er nieuwe initiatieven ontplooien. Niet alleen omdat Stichting Utopa het Botanisch Centrum "De Banaan" heeft gekocht en recent ook heeft aangegeven de zogenaamde oudbouw, Plantkunde, aldaar te willen verwerven. Ook omdat Wageningen University met Stichting Het Depot een beheersovereenkomst heeft afgesloten voor de komende vijf jaar. Wageningen University blijft de eigenaar en blijft ook financieel bijdragen aan het onderhoud. Met Stichting Het Depot is afgesproken om zo optimaal mogelijk de collectie te behouden en het oorspronkelijk ontwerp te herstellen.

Daarbij is vastgesteld dat de te behouden waarde vooral gevonden wordt binnen de oude tuinen, de Springertuin en de Baas Beckingtuin. Deze tuinen vallen geheel binnen de overeenkomst met Het Depot en zijn kortgelden middels een hek beschermd. Supervisie over het beheer van de tuin is in handen van een bioloog die in dienst is bij Stichting Utopa en beheerswerkzaamheden wordt uitgevoerd door gekwalificeerde medewerkers die ervaren zijn in het onderhoud van dit soort tuinen. Die medewerkers zijn 3 gedetacheerde medewerkers van Wageningen UR (1 Unifarm, 2 Facilitair Bedrijf Groenvoorziening) en een voormalige medewerker van FB Groenvoorziening, waarvan het dienstverband is overgenomen door de stichting. Onlangs is een flinke hoeveelheid achterstallig onderhoud uitgevoerd, noodzakelijk voor het behoud van de tuin. Verder gaat er zorgvuldig gekeken worden naar de oorspronkelijke (tuin)architectuur van het perceel.

De tuinen zijn nog steeds voor publiek toegankelijk (dagelijks van 11-17 uur). Met het creeren van een centrale ingang en de openingstijden wordt het bijzondere karakter van de tuin benadrukt. De tuin is daarmee gewoon toegankelijk voor wandelaars, maar alleen via de hoofdingang. Het is immers geen gewoon plantsoen waar een ieder vrijelijk zijn gang kan gaan. Het op deze wijze creeren van toegankelijkheid van dit soort tuinen is overigens elders in Nederland volstrekt normaal. Het hekwerk voldoet verder aan alle voorschriften en bevindt zich op terrein dat in het bezit is van Wageningen University.

Een nadrukkelijker bescherming van het karakter van de tuin is bovendien noodzakelijk geworden nu de omringende gebouwen steeds minder door Wageningen University in gebruik zijn. Daardoor is (passief) toezicht op het reilen en zeilen van de tuinen weggevallen. Met enige regelmaat is er kleinere en grotere schade geconstateerd in de tuinen. Vooral aan de noordkant, waar de grasvelden en waterberging een grote aantrekkingskracht uitoefenen op spelende jeugd.

De omgeving van het nu beschermde gebied blijft vrij toegankelijk. De waterberging aan de noordzijde maakt geen deel uit van het oorspronkelijk ontwerp en heeft oorspronkelijk een technische functie (koelwater en besproeiing arboretum) en is, zij het beperkt, een onderdeel van de hydrologische structuur van De Dreijen. De berging is pas ongeveer 25 jaar geleden aangelegd toen de universitaire bebouwing op de Dreijen intensiever werd. De waterberging hoort dus niet bij de tuin maar heeft - recreatief - landschappelijk en ecologisch wel enige waarde gekregen. In de toekomst kan verandering van de functie van de Dreijen naar een woonwijk ook gevolgen kan hebben voor de wijze van waterbeheer, gebruik van de vijvers en de invulling van de ecologische waarden. Door de nu uitgevoerde perceelscheiding kan dat zonder ingrijpende gevolgen voor het beheer en behoud van de oorspronkelijke Springer- en Baas Beckkingtuin.

Ook de rozencollectie behoorde niet tot het oorspronkelijk ontwerp. Deze collectie is opgezet als een referentiecollectie voor rozenkwekers. Er wordt nu nagegaan of de collectie nog aan dit doel voldoet. Het beheer van een dergelijke collectie is van een andere aard dan het beheer van de tuin. Uiteraard zal zorgvuldig met het belang van de collectie worden omgegaan en dit is nu in studie. Historisch gezien hoort het stuk echter niet bij de oorspronkelijke tuin.

Wageningen University is van mening dat ze zorgvuldig omgaat met het beheer van haar bezit en is er trots op dat het publiek en de eigen studenten en medewerkers - ook in de toekomst - kan blijven genieten van deze zo bijzondere tuin. De samenwerking met Het Depot en Utopa zullen het gebied - zoals gezegd - nog interessanter maken en we hopen dat de gemeente zich aansluit bij deze veelbelovende ontwikkeling en dat we met elkaar de tijd nemen om deze ambitieuze plannen te realiseren. Plannen die ook vorm krijgen in de realisatie van een masterplan en daarmee een ontwikkeling op de Dreijen dat recht doet aan juist datgene wat de gemeente Wageningen, haar bewoners en Wageningen University willen bereiken.

Wij hopen u voldoende te hebben geinformeerd over de ontwikkeling in het gebied en zijn gaarne bereid om desgewenst een en ander nog nader toe te lichten.

Hoogachtend en met vriendelijke groet,

Namens Wageningen UR,

Simon Vink, woordvoerder Raad van Bestuur Wageningen UR

<<< Terug naar column