|
| |
|
| |
|
|
|
Opgepoetst | 30-3-2019
Lipostabil | Het verhaal achter een omstreden afslankmiddel
De snelste groeier op de zwarte markt voor afslankmiddelen heet Lipostabil. Terwijl de productielijnen van de clandestiene werkplaatsen op volle toeren draaien, zoekt Sport & Fitness voor je uit wat voor middel Lipostabil is. Lees eerst, beslis dan.
De stoffen in Lipostabil zitten ook in, pak hem beet, de lecithinecapsules die je koopt bij je supplementenboer. Misschien denk je daarom dat je van injecties met Lipostabil net zo foed afvalt als van lecithine. Niet veel, dus.
Ik zal er geen doekjes om winden. Lipostabil werkt. Lipostabil werkt beter dan je zou verwachten. De grootste fout die je kunt maken is dat Lipostabil ziet als een supplement. Lipostabil is een medicament. En medicamenten hebben bijwerkingen.
Razend enthousiast
Lipostabil is een injecteerbaar preparaat, waarover de media al sinds 2002 uitgebreid berichten. Kranten en TV-shows hebben tevreden gebruikers van de lunch time lipo's of flab jabs aan het woord gelaten, die vertellen hoe zij dankzij injecties met Lipostabil van hun ontsierende vetkwabben zijn verlost. Voor de Britse commerciële omroep Channel Four laat de Richard and Judy Show zien hoe iemand met twee maanden tussentijd injecties met Lipostabil krijgt, en daar zichtbaar baat bij heeft.
En het tijdschrift Time kopt: 'verbeter je lichaam voor de prijs van een goede maaltijd'. De wervende kop prijkt boven een artikel, waarin staat dat een injectie slechts enkele tientjes kost, en dat een beperkt aantal prikken hetzelfde effect heeft als een kostbare liposuctie. 'Ik heb gezien hoe mensen vet kwijtraakten op hun dijen en bij hun knieën', tekent Time op uit de mond van de kosmetisch dermatoloog Steven Victor. 'Ik heb zelf mijn love handles ermee ingespoten, en ze zijn weg.'
Ook onderkinnen en hangende oogleden, vertelden enthousiaste artsen, verdwijnen met Lipostabil als sneeuw voor de zon.
Artsen die Lipostabil toedienen leggen in interviews uit dat de plaatselijke injecties een goed alternatief zijn voor liposuctie. Bijna honderd procent van de patiënten reageert op de prikken, beweren de artsen, en een overweldigende meerderheid is tevreden met het resultaat.
Eén van die enthousiaste artsen is Marion Shapiro. 'Elk jaar sterven er honderd mensen tijdens een liposuctie', zeg hij in USA Today. 'Als je Lipostabil gebruikt, heb je al die complicaties niet die om de hoek komen kijken bij een operatie. Het herstel verloopt sneller, het is veilig, het is effectief. Wat wil je nog meer?'
Fosfatidylcholine
Het lijkt te mooi om waar te zijn, en al helemaal als je weet wat er in Lipostabil zit. De belangrijkste stof is het uit sojaplanten gewonnen fosfatidylcholine. De enige bijwerking die de voorstanders van Lipostabil wel eens noemen heeft daarmee te maken: je moet geen Lipostabil geven aan mensen met een soja-allergie.
Lipostabil is al jaren op de markt, maar het gebruik als afslankmiddel is vrij nieuw. Eigenlijk maakt het farmacie-concern Sanofi-Winthrop Lipostabil voor patiënten met teveel vetachtige stoffen in hun bloed. Fosfatidylcholine is een detergens. Het molecuul plakt aan de ene kant aan water, en aan de andere kant aan vetten. Je kunt het dus gebruiken om vetten op te lossen in water. Daardoor werkt Lipostabil in de bloedvaten als een schoonmaakmiddel. Het fosfatidylcholine lost de vetten in het bloed op, zodat ze makkelijker naar de lever of de weefsels kunnen worden getransporteerd, waar ze worden verbrand of opgeslagen.
Halverwege de jaren negentig komt de Braziliaanse arts Patrícia Guedes Rittes op het idee om Lipostabil te injecteren in hardnekkige vetlagen. Als Lipostabil vetten uit het bloed oplost, dan kan het dat misschien ook bij vetweefsel, is haar redenering. En in dat geval zou het kunnen helpen bij het vetverlies op hardnekkige plaatsen.
Kosmetische experimenten
Rittes experimenten zijn een doorslaand succes, schrijft ze later in een vakblad. Per behandeling injecteert ze maximaal 250 milligram fosfatidylcholine in het ongewenste vetdepot. De totale oppervlakte van het te behandelen gebied is maximaal tachtig vierkante centimeter. Binnen een dag wordt de ingespoten plek beurs. Hij wordt vaak pijnlijk en rood, soms ontstaan er bultjes en bloeduitstortingen, maar die zijn binnen een week weer weg. De injectie werkt acht weken lang, en gedurende die tijd verdwijnt het vet op de ingespoten plek. Na acht weken is de prik 'uitgewerkt', en is het tijd voor een nieuwe injectie. Soms zijn drie injecties voldoende, soms meer. Het hangt af van de omvang van het vetdepot, aldus Giddes, en de leefstijl van de patiënt. De pijn en de andere bijverschijnselen worden meestal minder naarmate een plek vaker is geïnjecteerd.
Ook twee jaar na de behandeling, beweert Giddes, keert het weggespoten vet niet terug. Vaarwel zwembandjes, rubberen bovenarmen, hangende oogleden of onderkinnen.
De Braziliaanse geeft seminars over de hele wereld, waarin ze dermatologen en plastisch chirurgen vertelt over haar praktijkervaringen, die ze naar eigen zeggen heeft opgebouwd door de toepassing van Lipostabil bij meer dan twintigduizend patiënten.
Dode cellen
Hoe Lipostabil precies werkt blijkt uit een artikel dat Dermatologic Surgery in de zomer van 2004 publiceert. Het is geschreven door de kosmetisch dermatoloog Adam Rotunda en zijn collega's, en het is een verslag van proeven op varkens.
In vetweefsels doet het meer dan vetten uit de cellen lokken, zodat het lichaam ze kan verbranden, schrijft Rotunda. Lipostabil vernietigt de vetcellen. Het lost hun celwanden op. Ook spierweefsel in de buurt van de geïnjecteerde vetdepots wordt aangetast. De werkzame stof, ontdekken de Amerikanen, is niet het vriendelijk ogende fosfatidylcholine, maar een andere component in de ampul. Het gaat om natriumdesoxycholaat, dat is toegevoegd als oplosmiddel voor fosfatidylcholine. De Amerikanen zeggen overigens niet dat Lipostabil een fout product is. Ze zeggen wel dat er meer onderzoek nodig is naar de effecten van het middel.
De bevindingen van de Amerikanen zijn niet verwonderlijk. Celwanden, van spiercellen en van vetcellen, zijn opgebouwd uit stoffen als fosfatidylcholine. Een component die fosfatidylcholine oplost, lost ook celwanden op. Onderzoekers die, in de navolging van Rotunda, monsters uit de spuitplekken van een Lipostabilgebruiker onderzoeken, zien dan ook dat immuuncellen zoals macrofagen bezig zijn afgestorven cellen op te ruimen.
Het varkensonderzoek verklaart echter wel de rapporten van bijwerkingen, die geleidelijk en in beperkte mate, wereldwijd bij gezondheidsautoriteiten beginnen binnen te druppelen als de Lunch Time Lipo populairder wordt. Die bijwerkingen komen ook voor bij Nederlandse bodybuilders, die Lipostabil aan hun chemische assortiment hebben toegevoegd.
Beschadigde spieren
Eén van hen is de 34-jarige bodybuilder in een artikel in het Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde dat enkele maanden geleden is verschenen. Het stuk beschrijft hoe een anonieme wedstrijdbodybuilder net is begonnen met een fikse kuur, compleet met clenbuterol en schildklierhormoon.
De man heeft een half jaar niet meer getraind, en wil 'terugkomen'. Een paar dagen nadat hij is begonnen met zijn kuur laat hij zijn gezicht weer zijn in de sportschool – en tijdens de training wordt hij ziek. Hij krijgt spierkramp en wordt misselijk. Als hij naar de WC gaat, ontdekt hij tot zijn schrik dat zijn urine donkerbruin van kleur is geworden. Het ziet eruit als cola.
Nadat de bodybuilder zich in allerijl lkaat opnemen in het Onze Lieve Vrouwe Gasthuis in Amsterdam, ontdekken de artsen dat de bodybuilder lijdt aan extreme spierschade. In zijn lichaam scheuren spiercellen open en geven hun inhoud af in de bloedbaan. De donkerbruine urine van de man is het gevolg van organisch ijzer, dat vrijkomt uit de stervende cellen.
Laboratoriumonderzoek toont aan dat het bloed van de bodybuilder zo vies geworden dat zijn nieren het dreigen te begeven. De artsen redden de organen door de bodybuilder intraveneus vocht toe te dienen. Daardoor verdunt de concentratie giftige stoffen in het bloed en worden de nieren een beetje ontzien. Het helpt. Na enkele dagen gaat de man weer naar huis.
De artsen blijven niet lang stil staan bij de mogelijkheid dat Lipostabil een factor is in de bizarre verschijnselen. Ze zoeken de oorzaak in de hoge doseringen clenbuterol en schildklierhormonen. Maar dat komt misschien omdat de artsen Lipostabil, dat pas sinds kort in Nederland in zwang is geraakt, nog niet kennen.
Lipostabilklonen
Het horrorgeval is bij lange na niet het enige zorgwekkende verhaal over Lipostabil. De stapel gemelde bijwerkingen van 'vetverbrandende injecties' in de databanken van gezondheidsautoriteiten groeit. Daar moet je dan meteen bij opmerken dat vaak niet duidelijk is of die meldingen wel over Lipostabil gaan.
Er zijn nog veel meer preparaten die je in vetlagen moet injecteren, en die je van cellulitis of kwabben zouden moeten verlossen. Ze bevatten yohimbine, L-carnitine, enzymen als hyaluronase of collagenase, Ginkgo biloba-extract, vitamine C, aminofyline, isoproterenol, clenbuterol of schildklierhormoon. Sommige producten komen uit de fabrieken van netjes werkende farmaceuten, soms komen ze uit de huisapotheken van artsen. De autoriteiten schuiven alle meldingen op dezelfde hoop, en gaan vaak niet na welk soort preparaat voor welke bijwerkingen zorgt.
Hoe dan ook, de meeste aandacht gaat uit naar de uit de hand gelopen ontstekingen. Uit analyses blijkt dat die soms worden veroorzaakt doordat er bacteriën meekomen met de injecties. Er zijn nu al vele tientallen gevallen bekend. Het gaat om besmetting met Mycobacterium haemophilum, Mycobacterium chelonae, Mycobacterium simiae en Mycobacterium bovis. Van sommige van die ziekteverwekkers kun je met een beetje pech een paar jaar ziek zijn. Overigens is in de meeste gevallen van extreme onstekingen geen ziektekiem gevonden. Niet vreemd, als je eenmaal weet hoe dit soort middelen werken.
Verbod
Hoewel niet duidelijk is in hoeverre Lipostabil de veroorzaker van die problemen is, hebben de landen, waar artsen en klinieken openlijk Lipostabil aanboden, het gebruik verboden. Toen dit stukje werd geschreven gebeurde dat in Hong Kong, Canada verbood Lipostabil al in 2004. In Groot-Brittannië stopten de meeste artsen uit vrije wil, nadat hun verzekeringsmaatschappijen meedeelden dat ze eventuele schadeclaims van patiënten die Lipostabil hadden gekregen niet meer zouden vergoeden. In de VS riep de American Society for Plastic Surgeons zijn leden op om voorzichtig met Lipostabil te zijn. In Brazilië, het land waarin de wieg van Lipostabil als afslankmiddel heeft gestaan, heeft de overheid het gebruik verboden en in Duitse apotheken is Lipostabil sinds enkele maanden niet langer zonder recept verkrijgbaar.
Ondanks alle maatregelen is Lipostabil er nog steeds. Het is niet zo moeilijk om in Nederland of België een kliniek te vinden waar de flab jab nog op de prijskaart staat. Bovendien hebben de illegale werkplaatsen Lipostabil ontdekt. Op de internetfora waar de echte anabolen-experts samenkomen kun je lezen dat het ondergrondse Golden Gear al een eigen Lipostabil-variant op de markt heeft gebracht.
De maker van de oorspronkelijke Lipostabil, Sanofi-Winthrop, zet al die ontwikkelingen met lede ogen aan. In een persverklaring heeft de farmaceut zich van het gebruik van Lipostabil als flab jab gedistantieerd. Lipostabil, aldus de farmaceut, is niet ontwikkeld en nooit getest als afslankmiddel.
Referenties
Dermatol Surg. 2004 Jul;30(7):1001-8; Time 08/12/2002; USA Today 04/08/2002; Aesthetic Plast Surg. 2003 Jul-Aug;27(4):315-8; J Cosmet Laser Ther. 2005 Mar;7(1):17-9; CBC News 13/12/04; Ned Tijdschr Geneeskd. 2006 May 13;150(19):1077-80; Dermatology Times, 01/01/2006; MMR Nov.11,2005;54(44):1127-30; Ann Dermatol Venereol. 1997;124(10):710-2.
Sport & Fitness, september 2006.