|
| |
|
| |
|
|
|
Opgepoetst | 14-7-2026
Bewegen leren leuk vinden duurt even
Misschien ligt ook bij jou het pasje voor het fitnesscentrum al maanden op een vergeten plekje stof te verzamelen. Je weet natuurlijk wel dat training goed voor je is, maar je hebt er gewoon geen zin in. In dat geval hebben we slechts nieuws en goed voor je. Het slechte nieuws is dat een hekel aan bewegen voor een groot deel in je genen zit. Het goede nieuws is dat er je iets aan kunt doen.
In de goeie ouwe steentijd liepen we 12 tot 16 kilometer per dag, denken antropologen. We leefden nomadisch, trokken van de ene plek naar de andere en waren continu op zoek naar voedsel. De moderne technologie heeft aan die vanzelfsprekendheid van lichaamsbeweging een einde gemaakt. Nu hoeven we voor onze voedselvoorziening niet verder af te reizen dan de koelkast of de kokjestrommel in de keuken. Voedsel hebben we in overvloed en fysieke inspanning proberen we tot een minimum te beperken.
Toch hebben we nog steeds een lichaam dat is berekend op een leefstijl met veel beweging. We zijn gebouwd om te bewegen. Als we dat niet doen neemt onze kans op hart- en vaatziekten, diabetes type-2, kanker of andere chronische ziekten dramatisch toe. Als we dat willen voorkomen, dan zouden we elke dag minimaal een half uurtje moeten bewegen, denken wetenschappers.
Luie genen
Een half uur bewegen is maar een fractie van de hoeveelheid lichaamsbeweging die voor onze voorouders uit het stenen tijdperk normaal was. En toch kan volgens Amerikaans onderzoek slechts drie procent van de bevolking het opbrengen om dat ene halve uurtje in beweging te zijn. Ondanks de continue stroom aan voorlichtingscampagnes.
Bewegingswetenschappers vermoeden dat de weerzin tegen bewegen in de genen van de meeste mensen zit. De genen waarmee je bent geboren bepalen of je veel beweegt of liever de hele dag op de bank zit, is de theorie. En de meeste mensen lijken luie genen te hebben.
Ik word daar zo moe van
Dankzij moleculair en genetisch onderzoek snappen we beter waarom het ene individu bewegen leuk vindt en het andere niet. Dat onderzoek gebeurt bijvoorbeeld binnen de University of Missouri in de VS, waar fysiologen een rattenvariant bestuderen die uit zichzelf veel beweegt en een variant die liever inactief is. Een verschil tussen die twee soorten zit hem in hun hersenen, in een gebied dat neurologen de nucleus accumbens noemen – het beloningscentrum.
Biologen die bestuderen hoe verslaving ontstaat, weten dat drugs als cocaïne en alcohol effect hebben op het beloningscentrum, maar ook in het Amerikaanse onderzoek naar de ratten die uit zichzelf veel of nauwelijks bewegen speelt het beloningscentrum een sleutelrol. Ratten die graag bewegen hebben al op jonge leeftijd meer volwassen en functionerende cellen in hun beloningscentrum dan hun luie soortgenoten.
|
Maar gelukkig is dat nog niet het hele verhaal. De onderzoekers uit Missouri ontdekten ook dat ze de onvolwassen cellen in het beloningscentrum konden dwingen om zich te ontwikkelen door bij de luie ratten een molentje in de kooi te zetten, zodat de dieren konden rennen. Dat deden de luie ratten weliswaar niet zo vaak en zo intensief als hun actieve soortgenoten, maar ze deden het wel. En na verloop van tijd veranderden hun hersenen - en verminderde hun weerzin tegen beweging.
Flitsfitness?
Het is duidelijk dat de nieuwe neurologische inzichten nog niet echt zijn doorgedrongen in de fitnessindustrie. De trend in de fitnessbranche is al tientallen jaren dat trainingen steeds korter, intenser en heviger worden. In workouts van enkele tientallen minuten, met minimale rustperioden tussen je sets, geven trainers je metabolisme een ongehoord pak slaag. Daardoor krijgen je spieren, ondanks de korte trainingstijd, een groeiprikkel, en verbrand je bij de gratie van het naverbrandingseffect ook nog een beetje extra vet.
Met die korte flitstrainingen probeert de fitnessindustrie de honderdduizenden mensen die eigenlijk wel willen sporten, maar het niet kunnen opbrengen, te verleiden om alsnog in beweging te komen. Heel begrijpelijk, maar je kunt je afvragen of die trend niet averechts werkt. Als je toch al niet van bewegen houdt, zijn die loodzware trainingen waarschijnlijk te veel gevraagd. Misschien kun je zo'n martelsessie 1 of 2 keer opbrengen, maar daarna houd je het voor gezien.
Als je niet van bewegen houdt, kies dan een laag-intensieve bewegingsvorm waar je geen onoverkomelijke aversie tegen hebt. Ga wandelen. Of fietsen. Of zet thuis een stationaire fiets voor de TV, zodat je gedachteloos kilometers kunt vreten terwijl je naar je favoriete programma's kijkt. Het gaat er in de eerste plaats om dát je beweegt en dat je blijft bewegen.
Het veranderen van de structuur van je hersenen kost nu eenmaal tijd. En geduld.
Eigen Kracht, 10 juni 2014.