Deze website gebruikt cookies. Als je wilt weten wat dat zijn, en wat voor consequenties dat heeft, klik dan hier. Als je niets van die cookies moet hebben, klik dan hier.

Willem Koert.nl

Nieuw | Over mij | Contact | Blogs

Opgepoetst | 6-12-2018

Walter Willett over de verloren onschuld van melk

Een dag voordat Walter Willett het Wageningse eredoctoraat ontving stond de beroemde voedingswetenschapper de pers te woord. Wb sprak met de onberispelijk geklede Willett over de macht van de voedingsindustrie, de duistere keerzijden van melk en vitamine A, het eerherstel voor vet en over controverses. Vooral over controverses.

U heeft een kleine zevenhonderd publicaties op uw naam staan en een flink aantal daarvan worden veel geciteerd. Als je alleen naar die cijfers kijkt zijn uw studies naar de beschermende werking van vitamine E op hart en bloedvaten uw grootste succesnummers. Vindt u dat zelf ook?

"Waar ik het meest over te spreken ben is het feit dat we dit soort onderzoek ueberhaupt kunnen doen. Toen ik in de jaren zeventig afstudeerde, dachten wetenschappers dat het onmogelijk was om de effecten van een dieet of een leefstijl te meten. De groep op Harvard waar ik in 1977 in terechtkwam, dacht daar anders over, en had zojuist een grote studie opgezet die tienduizenden verpleegsters volgde door de tijd, de Nurses Study.

Die studie, en soortgelijke studies die elders werden opgezet, bewezen dat je als wetenschapper wel degelijk de effecten van leefstijl kon meten - en dat daar interessante dingen uitkwamen die soms haaks stonden op de conventionele wijsheden.

In de jaren zeventig dachten sommige onderzoekers nog serieus dat roken niet schadelijk voor vrouwen was. Nu weten we door dit soort grote studies dat roken de belangrijkste veroorzaker van kanker en hart- en vaatziekten bij vrouwen is."

Zijn er nu ook nog soortgelijke controverses, denkt u? Dingen waarvan we nu denken dat ze niet schadelijk voor ons zijn, maar waarover we over een paar jaar misschien totaal anders denken?

"Melk. Dankzij campagnes die de industrie heeft opgezet is iedereen in de VS ervan doordrongen dat melk goed voor je is. Dat zal hier ook wel zo zijn."

Melk De Witte Motor. Melk Voor Elk. Melk Moet. U hoort het. Uw interviewer is volkomen geindoctrineerd.

"Dat ben ik ook. Dat was iedereen in de streek waar ik vandaan kwam, The Mid-West. Daar stond alles in het teken van de veeteelt. Mijn eigen familie is generaties lang boer geweest, en waar ik opgroeide was de zuivelindustrie overal aanwezig. Die industrie heeft er met zijn campagnes voor gezorgd dat we melk zijn gaan beschouwen als een product, dat op geen enkele wijze de gezondheid kan schaden. Als er een voedingsmiddel volkomen onschuldig is, dan is dat melk. Denken we. Maar daarvoor ontbreekt de wetenschappelijke onderbouwing."

Is melk slecht?

"We hebben nu een paar studies waaruit blijkt dat een hoge consumptie van zuivel samengaat met een verhoogde kans op kanker. Prostaatkanker bij mannen, en, in mindere mate, eierstokkanker bij vrouwen. We vinden ook een verhoogde kans op de ziekte van Parkinson."

Zuivel is een belangrijke bron van verzadigd vet. Is dat de verklaring?

"Nee. We zien het verband ook bij fervente zuivelgebruikers die vooral vetarme producten gebruikten. We vermoeden dat het calcium de oorzaak is, maar het kan ook het eiwit zijn. Ik moet daar meteen bij zeggen dat die verbanden niet in alle studies naar voren komen, en dat volgens sommige studies zuivel de kans op darmkanker verkleint. Dat is trouwens waarschijnlijk ook het werk van calcium."

Calcium is goed voor je botten. Toch?

"Wat grappig dat je daarover begint. Wij hebben geen verband tussen botontkalking bij ouderen en melkconsumptie kunnen vinden. Botontkalking wordt door de vergrijzing een steeds groter probleem, en wat de industrie ook mag beweren: meer melk drinken is niet het antwoord. Lichaamsbeweging helpt wel, maar melk niet."

Dat zal de industrie niet leuk vinden.

"Dat vindt de industrie ook niet. Ik ben bij een aantal bedrijven geen graag geziene gast. Ik weet toevallig dat wetenschappers, die een door Kraft gesponsord congres organiseerden, te horen kregen dat ze iedereen mochten uitnodigen, behalve Walter Willett."

Dat soort praktijken verwacht je niet van een gevestigde, traditionele onderneming die een reputatie kan verliezen. Dit verwacht je van een obscure fabrikant van supplementen.

"Je moet de macht van de traditionele levensmiddelenindustrie niet onderschatten. Het zijn enorme operaties met een grote politieke invloed. Wat de supplementenindustrie betreft: er is nog steeds een segment in die sector dat verantwoordelijk te werk gaat. Je hebt ook een ander segment dat graag extreme claims maakt. Maar de economische en politieke macht van de supplementenindustrie valt in het niet bij die van de grote concerns."

Over supplementen gesproken: u publiceerde verleden jaar nog een studie over de gevolgen van voedingssupplementen en novel foods die extra veel vitamine A bevatten.

"Daar kwam uit dat vrouwen die veel vitamine A binnenkrijgen een verhoogde kans op botbreuken hebben. Een Zweedse onderzoeksgroep waar wij mee samenwerken heeft dezelfde verbanden gevonden bij mannen. Die ontdekking was voor ons een verrassing. We wisten wel uit dierstudies dat dieren bij hoge doses vitamine A broze botten krijgen. Dat de menselijke consumptie van vitamine A zo hoog kan zijn dat ook bij ons het skelet verzwakt, dat hadden we niet verwacht.

Achteraf is het niet zo vreemd. Zo heel veel vitamine A krijgen we via ons dieet eigenlijk niet binnen. Het zit eigenlijk alleen in lever. In alle andere voedingsmiddelen zitten stoffen die het lichaam eerst nog moet omzetten in vitamine A. Maar als fabrikanten die vitamine in supplementen gaan stoppen, of gaan toevoegen aan melk of breakfast cereals, dan wordt de inname al snel te hoog. Zeker als je en supplementen gebruikt, en verrijkte melk, en verrijkte cornflakes."

Naar het tweede deel van dit artikel >>>

Gemaakt in Kladblok. WordPress is voor mietjes.