Deze website gebruikt cookies. Als je wilt weten wat dat zijn, en wat voor consequenties dat heeft, klik dan hier. Als je niets van die cookies moet hebben, klik dan hier.

Willem Koert.nl

Nieuw | Over mij | Contact | Blogs

Opgepoetst | 23-8-2018

Hoe hop onvruchtbaar maakt

'Op Rikilt ontwikkelen we methoden die verboden stoffen in veevoer en vlees kunnen aantonen', zegt dr Toine Bovee. 'Zoals deze gemodificeerde gistcellen.' Maar toen Bovee die gistcellen uittestte op hop, stuitte de onderzoeker op iets wat weinig met verboden groeibevorderaars van doen heeft. Bovee ontdekte waarom dat vrouwen die vroeger hop plukten voor de propuctie van bier tijdelijk geen kinderen konden krijgen.

De gistcel van Bovee is gevoelig voor het vrouwelijk geslachtshormoon estradiol, en voor alle stoffen die de werking van estradiol imiteren. Sommige van die stoffen worden illegaal gebruikt om dieren sneller te laten groeien. Andere, de fyto-oestrogenen, zitten van nature in onze voeding. Van die componenten vragen onderzoekers zich af of ze goed of slecht zijn voor de gezondheid. Dat effect hangt af van de receptor waaraan ze zich vastmaken. Hormonen en hormoonachtige stoffen hebben pas effect als ze zich vastmaken aan een receptor.

'Estradiol heeft twee soorten receptoren', zegt Bovee. 'Het ene type, de alfa-receptor, vind je vooral in de voortplantingsorganen en in de borst, en zorgt ervoor dat die organen in de puberteit tot ontwikkeling komen. Koppelen er te veel moleculen aan die receptor, dan stijgt daardoor de kans op kanker. Van de andere receptor voor estradiol, de beta-receptor, kennen we die negatieve effecten niet. Die receptor vind je vooral in de hersenen en in het skelet. Deze receptor is verantwoordelijk voor de positieve effecten van estradiol, zoals de groei van het skelet en het verlagen van het cholesterol.'

Bovees gistcellen hebben zowel een alfa- als een betareceptor. Koppelen er stoffen aan de receptoren, dan kunnen de onderzoekers dat zien doordat de cellen een groen fluorescerend eiwit aanmaken. Bovee kon met zijn gistcellen achterhalen dat de fyto-oestrogenen in onze voeding, zoals die uit soja en granen, koppelen aan de 'goede' receptor voor estradiol, de beta-receptor.

'Maar er is een belangrijke uitzondering', zegt Bovee. 'In hop, dat bierbrouwers gebruiken, zit een stof die koppelt aan de alfa-receptor.' Aan de alfa-receptor hechten ook de hormonen die in de anticonceptiepil zitten. Dat zou verklaren waarom vrouwen die vrouwen hop oogstten tijdelijk onvruchtbaar konden worden. Dezelfde plantenstof zit ook in supplementen die, volgens de fabrikanten, vrouwen grotere borsten geven.

'Je hoort mij niet zeggen dat die pillen werken', zegt Bovee. 'Maar op basis van dit onderzoek denk ik dat ze zouden kunnen werken.'

De onderzoeker benadrukt dat het uittesten van de voedingscomponenten met zijn gistcel maar een uitstapje was, en dat de cel eigenlijk is ontwikkeld om in veevoer, urine en vlees van koeien te zoeken naar stoffen met een hormonale werking die daar niet in thuis horen.

'We hebben ook een aantal groeibevorderaars uitgetest', zegt Bovee. 'En ook daarbij hebben we interessante dingen ontdekt'. Eentje daarvan is dat het hormoon nandrolon, dat volgens de handboeken een variant is van het mannelijk geslachtshormoon testosteron en de androgeenreceptor prikkelt, ook een oestrogeen is. 'Daarom werkt het waarschijnlijk zo goed', zegt Bovee. 'Nandrolon is eigenlijk twee hormonen tegelijkertijd.'

Het onderzoek van Bovee is verschenen in de Journal of Steroid Biochemistry and Molecular Biology.

Weekblad voor Wageningen UR, 2 September 2004.

Gemaakt in Kladblok. WordPress is voor mietjes.