Deze website gebruikt cookies. Als je wilt weten wat dat zijn, en wat voor consequenties dat heeft, klik dan hier. Als je niets van die cookies moet hebben, klik dan hier.

Willem Koert.nl

Nieuw | Over mij | Contact | Blogs

Opgepoetst | 10-3-2019

Het verzwegen dopingprobleem in profvoetbal

Terwijl de politie de jacht op anabolen intensiveert en dopingjagers miljoenen in nieuwe opsporingsmethoden investeren, wijzen steeds meer vingers naar de bodybuilding. Daar is het misbruik van doping het ergste, roepen de experts. Maar is dat werkelijk zo? Sport & Fitness richt zijn blik op het dopinggebruik in de meest geliefde sport van Europa.

Er is iets in het voetbal helemaal fout, vertelde Arsene Wenger, de manager van Arsenal, in de herfst van 2004. Als de Engelse topclub nieuwe spelers uit het buitenland binnenhaalde, vertelde Wenger, deden artsen bij de medische keuringen merkwaardige ontdekkingen.

'We vinden abnormaal veel rode bloedcellen bij onze nieuwe spelers', zei Wenger. 'Dan denk je automatisch aan EPO. En als dit werkelijk het gevolg van EPO is, dan betekent dit dat talloze clubs hun spelers behandelen met verboden middelen.'

Farmacologische poppenkast
Een zware beschuldiging, maar hij komt niet uit de lucht vallen. Hoewel de sportmedia er alles aan doen om voetballers neer te zetten als frisse, schone jongens waar de volgespoten bodybuilders in hun krachthonken nog een voorbeeld kunnen nemen, blijkt uit een groeiend aantal onderzoeken door journalisten en politie-eenheden dat het topvoetbal een grote farmacologische poppenkast is.

De belangrijkste bijdragen in die onderzoeken komen van de Italiaanse onderzoeksofficier Raffaele Guariniello, al jarenlang een doorn in het oog van de Italiaanse topsport. In 1998 las Guariniello in een krant een interview met Zdenek Zeman, de gewezen voetbaltrainer van Roma. Zdenek had de voetballers de laatste jaren met lede ogen zien veranderen in chemisch opgevoerde gladiatoren. In het 'apothekersvoetbal' van de laatste jaren zag hij spelers soms net zo snel spiermassa opbouwen als bodybuilders tijdens een kuur. De spelers werden razendsnel. 'Het wordt hoog tijd dat we de farmaceuten uit het voetbal jagen', had Zeman gezegd.

Guariniello zocht Zeman op, luisterde naar zijn verhalen en was geschokt. Daarna sprak de onderzoeksofficier met andere insiders in het voetbal, die Zemans relaas bevestigden. Vooral bij Juventus, vertelden de contacten, de club die in de jaren negentig onafgebroken won, gebeurden rare dingen. Bij een inval in de club vonden Guariniello en zijn mannen hard bewijs, in de vorm van 281 verschillende medicijnen. 'Er was genoeg voor een klein ziekenhuis', aldus een politiewoordvoerder.

Uiteraard vond Guariniello EPO en groeihormoon, maar ook enorme hoeveelheden Voltaren, een pijnstiller die het reactievermogen niet vermindert. En nog een heleboel middelen, waarvan nog onduidelijk was of je die als doping kunt gebruiken, en die dus niet op de dopinglijst stonden.

Een injecteerbaar creatinepreparaat bijvoorbeeld, Neoton. Hartchirurgen geven het wel eens aan patienten als oppepper, vlak voordat ze onder het mes moeten. Of Esafosfina, een energiefosfaat dat spiercellen meer energie geeft. Juventus had zijn spelers ermee volgepompt. En Juventus was niet de enige club die de farmacologie had omarmd.

Ook de verdediger Gianluca Signorini, die speelde voor Roma, Genoa en Parma, had de middelen gebruikt. Signorini overleed november 2002 aan de zeldzame spierziekte amyotrofe laterale sclerose, kortweg ALS. Signorini was 42 jaar. Vlak voor zijn dood klapte hij uit de school en vertelde hij hoe zijn trainers hem Voltaren gaven tegen de chronische pijn, en hem tijdens de wedstrijden injecteerden met energiefosfaten tegen de uitputting.

Sneller
Signorini's geval stond niet op zichzelf. De vriendinnen en echtgenotes van overleden voetballers meldden zich bij Guariniello, en vertelden hem over de medicijnen die hun mannen moesten nemen, en hun onverwachte dood aan een ziekte waarvan ze nog nooit hadden gehoord. Toen Guariniello medische gegevens over de profvoetballers van Italie ging verzamelen, vond hij vijftig gevallen van ALS.

Een teken aan de wand. Als je keek hoe groot de kans was dat de gemiddelde Italiaan ALS krijgt, dan zou er maar 1 geval van ALS in Guariniellos bestanden moeten zitten. Dat Guarniello vijftig gevallen meer vond, wees erop dat er iets merkwaardigs aan de hand was. Misschien een nog onbekende bijwerking van dopinggebruik?

De merkwaardige bevindingen bij medische keuringen, de anekdotes van trainers en spelers, de vondsten bij invallen... Het zag ernaar uit dat het gebruik van medicijnen zijn intrede had gedaan in het topvoetbal. Dat zou ook kunnen verklaren waarom het voetbalspel zo sterk was veranderd.

In 1990 legde een gemiddelde speler tijdens een internationale wedstrijd vijf kilometer af. Tien jaar later, in 2000, was dat opgelopen tot twaalf kilometer. Het spel is sneller geworden. Toch hebben dopingjagers tot voor kort zelden een voetbalspeler op het gebruik van verboden preparaten betrapt. Ook de spelers die Guariniello onderzocht zijn nooit betrapt. Maar daar was een logische verklaring voor, merkte Guariniello.

Toen hij met een paar politieagenten een kijkje ging nemen in het officiele dopinglaboratorium in Rome, dat de monsters onderzocht, ontdekte hij dat het lab de samples ongeopend weggooide. En toen er in de eenentwintigste eeuw eindelijk een EPO-test kwam, herhaalde de geschiedenis zich. Het laboratorium verziekte de monsters door ze niet te koelen, rapporteerde Guariniello een paar maanden geleden. Een koelelement van een paar euro had dat kunnen voorkomen. De 780 peperdure EPO tests die de laatste jaren in Italie waren afgenomen waren voor niets geweest.

Bromantan
Wie allemaal bij het dopingschandaal bij Juventus betrokken waren, heeft Guariniello niet kunnen achterhalen. Het lukte hem wel om de clubarts van de ploeg achter tralies te krijgen.

Blijdenkers zullen ongetwijfeld beweren dat de situatie in Italie een uitzondering is. Maar ook elders komen dopingschandalen in de voetbal aan het licht. In Rusland zou bijvoorbeeld niemand minder dan president Poetin opdracht hebben gegeven om de dopingstal van de populaire voetbalclub Moscow Sportak uit te mesten.

Een vriend van Poetin, Vitaly Mutko, is de baas geworden van de Russische equivalent van de KNVB, en heeft die taak op zich genomen. Mutko staat volgens journalisten onder druk van overheid, omdat de angst bestaat dat de voetballers van Moscow Sportak militaire technologie in handen hebben gekregen.

Het schandaal rond Moscow Sportak begon in 2003, toen dopingjagers in de urine van aanvaller Yegor Titov een mysterieuze stof vonden: Bromantan. Russische kranten doken op de zaak, en vonden spelers die vertelden dat trainers van de club de spelers gebruikten als proefkonijn.

'Bij elke wedstrijd kregen we witte pilletjes, vlak voordat we het veld op moesten', vertelde Maxim Demenko. 'We zijn bang voor de gevolgen op de lange termijn. Over een paar jaar zullen die wel aan het licht komen.'

Over Bromantan is bitter weinig bekend. Het meeste onderzoek ligt in de kluizen van het Russische leger, dat de amfetamineachtige stof gebruikt om commando's tijdens zware missies op de been te houden.

Uit de paar Russische studies die zijn verschenen, en waarvan de doorsnee-Westerling alleen de samenvattingen kan lezen, blijkt dat Bromantan aan de ene kant de hersenen stimuleert, maar in niet te hoge doseringen ook de aanmaak van witte en rode bloedcellen een tandje hoger zet. Daarnaast heeft Bromantan nog een andere interessante eigenschap: het maskeert het gebruik van anabolen. De dopingtests voor anabole steroiden werken niet bij Bromantangebruikers.

Russische chemici hebben nog meer van zulke stoffen in handen. Als enigen in de wereld onderzoeken ze de mogelijkheden van memantane, gludantane en midantane, de chemische broertjes en zusjes van Bromantan die scheikundigen adamantanes noemen.

De andere kant op kijken
De vraag is niet of topvoetbal een dopingprobleem heeft. De vraag is waarom we er zo weinig over horen.

Dat zou wel eens kunnen komen door de media. Zo als de media bodybuilding verguizen, zo verheerlijken ze voetbal. Als dopingzaken in het voetbal zich aandienen, dan kijken kranten en sportprogramma's gezwind de andere kant op. Ze hebben al jaren geleden ontdekt dat het ophemelen van voetbalhelden verkoopt. Het melden van 'de waarheid over doping', wel, dat doen de media alleen bij andere sporten. Met bescheiden kijkcijfers.

Sport & Fitness, juli 2005.




Gemaakt in Kladblok. WordPress is voor mietjes.