Deze website gebruikt cookies. Als je wilt weten wat dat zijn, en wat voor consequenties dat heeft, klik dan hier. Als je niets van die cookies moet hebben, klik dan hier.

Willem Koert.nl

Nieuw | Over mij | Contact | Blogs

Opgepoetst | 2-4-2019

DNP | De gruwelijke vetverbrander

Vijf jaar celstraf heeft Sean Zhang gekregen. De Amerikaanse jongeman, die in de wereld van de bodybuildingboards bekendheid geniet als The Guru, verkocht jarenlang illegale afslankmiddelen. Vijf jaar is veel voor zo'n verhoudingsgewijs onschuldig vergrijp. Maar een klant van Zhang was dan ook overleden.

Die klant heette Eric Perrin. Eric Perrin was 22 jaar, bezeten van bodybuilding en een frequent bezoeker op internetboards. Dankzij jaren van harde training, een dieet met veel eiwitten en ja, ook verboden middelen, was Perrin uitgegroeid tot een gespierde jongen die op aandacht kon rekenen als hij in de disco zijn sweater uittrok en zijn pectorales aanspande. Hij was alleen ontevreden over zijn taille. Die kon, nee, die moest dunner. En The Guru wist hoe.

Met DNP.

Het verhaal van dinitrofenol alias DNP begint in de eerste wereldoorlog, in de Franse munitiefabrieken waar de arbeiders continu werken voor het leger. Daar ontdekken bedrijfsleiders dat werknemers hun eetlust verliezen, koorts krijgen en vooral gewicht verliezen. Kilo's raken de arbeiders kwijt. De oorzaak, ontdekken opgetrommelde chemici, is de stof DNP die tijdens het productieproces vrijkomt en in de vorm van fijne stofdeeltjes in de lucht hangt. Via hun longen krijgen de arbeiders de stof binnen.

De chemici schrijven hun bevindingen op en vergeten de zaak. Maar aan de overkant van de oceaan lezen Amerikaanse artsen de artikelen van de Fransen. En zij vragen zich af of je datzelfde dinitrofenol zou kunnen gebruiken om dikke mensen van hun overgewicht af te helpen.

En verdraaid, dat kan. Binnen enkele jaren is DNP een klapper. Terwijl films van Charlie Chaplin in de bioscopen draaien gebruiken honderdduizenden Amerikanen DNP. Warenhuizen verkopen het middel, dat onder verrassend modern aandoende namen in de schappen ligt. Nitroment, Nitraphen, Formula 17, Slim, Dinitrenal en Dinitrole. Het zijn producten die iedereen in gezondheidsstudio's en kuuroorden kent.

Al snel komt aan het licht dat het wonderbare middel bijwerkingen heeft. Sommige gebruikers ontdekken dat ze hun eten niet meer kunnen proeven, en hun vermogen verliezen om geuren te ruiken. Een arts die op zichzelf experimenteert met DNP neemt te veel en sterft als gevolg van een onnatuurlijke temperatuursverhoging. Vrouwen krijgen ernstige huiduitslag, en de kranten berichten over een epidemie van blindheid onder DNP-gebruikers. De FDA – ja, die bestaat dan al - waarschuwt het publiek, maar haalt de razend populaire afslankpillen pas van de markt als de tweede wereldoorlog op het punt staat uit te breken.

In de jaren daarna bestuderen onderzoekers de gegevens die in de jaren dertig zijn verzameld. Bijna alles van wat we weten over de bijwerkingen van DNP is toen opgeschreven. Gebruikers die stierven door kortdurend gebruik van DNP namen doses van 3 milligram DNP per kilo lichaamsgewicht dag of meer. Maar als je DNP langer achter elkaar gebruikt kun je al bij een dosis van 1 milligram per kilo lichaamsgewicht per dag het loodje leggen. Onschuldige bijwerkingen van DNP zijn braken, duizeligheid en zweten.

E én procent van de gebruikers ontwikkelt grauwe staar. Dat houdt in dat de ooglens, die doorzichtig hoor te zijn, grijs en troebel wordt, waardoor mensen niet meer kunnen zien en zelfs blind kunnen worden. Later ontdekken onderzoekers dat supplementen met extra vitamine C het proces kunnen afremmen, maar niet voorkomen.

Een andere ernstige bijwerking is dat DNP het zenuwstelsel aantast. Dat komt omdat het middel de opname van sommige vitaminemetabolieten, zoals die van foliumzuur en vitamine B12, door cellen belemmert.

Bij de gebruikers die DNP lang achter gebruiken, krijgen soms depressies, omdat DNP de aanmaak van schildklierhormoon vermindert.

De grootste risico's van DNP zijn echter van een andere orde, en hebben juist met de gewenste werking te maken. DNP saboteert in de cel eiwitjes die nodig zijn om energie uit de verbranding van suikers en vetten op te slaan in de vorm van het energiemolecuul ATP. In plaats daarvan komt die energie vrij als warmte. De stofwisseling gaat met vele tientallen procenten omhoog.

Positief effect: een ongekend gewichtsverlies, want het lichaam haalt die energie vooral uit de vetlagen. Negatief effect: de hoeveelheid warmte die vrijkomt is extreem. DNP-gebruikers zijn soms zo warm dat het fysiek onaangenaam is om bij ze in de buurt te zijn. Je voelt hun lichaamswarmte. DNP-gebruikers hebben dan ook enorm veel water nodig. En ook al spannen ze zich niet te veel in en drinken ze genoeg, dan nog bestaat de kans dat delen van hun lichaam zo heet worden dat de cellen gaan afsterven.

DNP is dus levensgevaarlijk. Het is een killerdrug. Maar in deze wereld, die verslingerd is aan snelle en makkelijke oplossingen, lopen er duizenden mensen rond voor wie die bijwerkingen niets betekenen. Niet als goeroes ze vertellen dat ze vijf kilo in een week kunnen afvallen.

Zo'n goeroe is Nicholas Bachynsky. In de jaren tachtig, als de films van Charlie Chaplin zijn vervangen door Rambo en de eerste Terminator, behandelt Bachynsky tienduizenden dikke Amerikanen in zijn klinieken met DNP. Soms dient hij het goedje zelfs met injecties toe, beweren kwade tongen. Als een paar min of meer beroemde Amerikanen sterven als ze afslanken met DNP belandt goeroe Bachynsky in de gevangenis, maar na zijn vrijlating emigreert hij naar Italië om zijn afslanktherapie nieuw leven in te blazen. Als de geschiedenis zich herhaalt, en cliënten van Bachinsky beginnen te overlijden, komt hij weer in aanraking met Justitie. Met de Italiaanse Justitie, dit keer.

Maar dat is niet het einde van DNP. In de jaren negentig ontdekken bodybuildinggoeroes opnieuw de mogelijkheden van DNP. Ze bestuderen oude literatuur en denken dat ze manieren vinden waarop sporters DNP zonder problemen kunnen gebruiken. Megadoses vitamine B12 voorkomen bijvoorbeeld dat DNP de zenuwen beschadigt, denken ze. Een paar gram vitamine C en een gram vitamine E zorgen ervoor dat er geen grauwe staar ontstaat. En als de dosering onder de zeshonderd milligram per dag blijft is de kans op een overdosis nihil. Denken de goeroes. En Sean Zhang denkt het ook.

Zhang verzamelt in de late jaren negentig alles wat hij over DNP kan vinden, en vat die samen in een handleiding waarmee hij furore maakt in nieuwsgroepen en op boards. En als Zhang merkt hoeveel mensen interesse hebben in een middel waarmee ze kilo's in een week kunnen afvallen, gaat hij zelf capsules met DNP produceren. Thuis, in zijn schuur. Want aan DNP is niet zo moeilijk te komen. De killerdrug zit gewoon in schoonmaakmiddelen. Haal ze eruit, stop ze in capsules en klaar is Zhang.

En die zelfgemaakte capsules kosten Eric Perrin, de fanatieke bodybuilder die droomt van een slanke taille en een blokjesbuik, het leven. Enkele dagen nadat de student met zijn DNP-kuur is begonnen begint zijn hart sneller te slaan. Zijn lichaamstemperatuur loopt hoog op. Hij krijgt pijn in zijn borst, hij heeft steeds meer moeite met ademen en zijn moeder besluit hem naar het ziekenhuis te brengen. Het is te laat. Op 6 augustus 2001 overlijdt hij.

Waarschijnlijk hadden we nooit van Eric Perrin en Sean Zhang gehoord als een journalist van het weekblad Business Week geen lucht had gekregen van de affaire. Het weekblad publiceert op 2 september 2002 een artikel over de minder schaduwkanten van het internet, en beschrijft hoe Perrin via de website EliteFitness.com in aanraking is gekomen met The Guru.

De ouders van Perrin denken dat de website schuld heeft aan de dood van hun zoon. 'Zonder internet was onze zoon ook wel middelen gaan gebruiken', zegt zijn moeder in het artikel. 'Maar dat waren dan anabolen geweest, en niet zoiets levensgevaarlijks als DNP.'

De website slaat hard terug en publiceert een anonieme mail, geschreven door iemand die zegt dat hij het autopsierapport van de dode bodybuilder heeft ingezien. Daarin staat dat er in bloed van Eric Perrin dodelijk veel kalium zat. Volgens de schrijver van het bericht kan dat alleen maar betekenen dat de artsen Perrin hebben volgepompt met diuretica, in de hoop dat de bodybuilder het afslankmiddel zou uitplassen. Die plasmiddelen hadden Perrin gedood, niet de DNP. Niet Zhang was de moordenaar geweest, of de website, maar de artsen die Perrins leven hadden willen redden.

Het zijn zware beschuldigingen, maar EliteFitness.com, boos en in het nauw gedreven door een publieke storm van verontwaardiging, plaatst ze. Of de aantijgingen kloppen is zeer de vraag, want de handboeken melden een dodelijk hoge kaliumspiegel als een bijwerking van DNP. DNP verhoogt de kaliumspiegel zelf, en kan bovendien de lichaamstemperatuur zo hoog laten oplopen dat er spierweefsel afsterft. Ook daardoor stijgt de kaliumspiegel. Dat is waarschijnlijk wat er ook met Eric Perrin is gebeurd.

Of met de 24-jarige bodybuilder die een paar jaar later in een Amerikaanse sportschool sterft. Artsen kunnen hem niet redden, maar beschrijven zijn geval in een recente editie van de Journal of Emergency Medicine. Door hun collega's er op te attenderen dat de levensgevaarlijke killerdrug uit de jaren dertig terug is van nooit weg geweest, kunnen die misschien beter andere gevallen van DNP-vergiftiging herkennen.

De artsen laten er trouwens geen onduidelijkheid over bestaat wat volgens hen DNP zo dodelijk maakt. De ondergrondse handleidingen. Ze kloppen niet. Ze verzwijgen dat de werkzame doseringen van DNP overlappen met de dodelijke doseringen. Er is zelfs geen veilige dosering. Omdat DNP langzaam afbreekt kunnen gebruikers die een 'aanbevolen hoeveelheid' gebruiken al na vijf dagen een dodelijke hoeveelheid DNP in hun lichaam hebben.

Het is precies zoals het spreekwoord zegt. Onwetendheid is gevaarlijk, maar een klein beetje kennis is nog veel gevaarlijker.

Referenties
Arch. Gerontol. Geriatr. (1982)159-165; Curr Pharm Des. 2003;9(15):1151-63; FDA Consumer, February 1987; Business Week, 2-9-2002; Associated Press 25-9-2001; Persbericht FDA 24-9-2001; Associated Press 28-6-2003; JEMS. 2005 Jan;30(1)82-9.

Sport & Fitness, november 2005.




Gemaakt in Kladblok. WordPress is voor mietjes.